Boşanma nedeniyle ekonomik veya kişisel açıdan zarar gören eşin, kanunda öngörülen şartların bulunması hâlinde maddi ve manevi tazminat talep etmesi mümkündür.
Ancak maddi ve manevi tazminat birbirinden farklı hukuki temellere dayanır. Bu süreçte boşanma davası, nafaka ve mal paylaşımı gibi konular da birlikte değerlendirilebilir.
Maddi tazminat nedir?
Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesine göre mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma nedeniyle zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat talep edebilir.
Burada amaç, boşanma nedeniyle ekonomik açıdan zarar gören eşin kanunda korunan mevcut veya beklenen menfaatlerinin karşılanmasıdır.
Örneğin evlilik süresince ortak yaşamın devam edeceği düşüncesiyle yapılan ekonomik planlar, eşin evlilik nedeniyle sahip olduğu bazı menfaatlerin kaybedilmesi gibi durumlar somut olayın özelliklerine göre değerlendirmeye alınabilir.
Manevi tazminat nedir?
Boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle eşin kişilik hakkına saldırı gerçekleşmişse manevi tazminat gündeme gelebilir.
Her boşanma olayında otomatik olarak manevi tazminata hükmedilmez.
Kişilik hakkına yönelik saldırının ve diğer yasal şartların somut olayda bulunması gerekir.
Aldatma hâlinde tazminat alınabilir mi?
Aldatma, boşanma davasında kusur değerlendirmesinde önemli bir vakıa olabilir. Ancak tazminat miktarı yalnızca “aldatma gerçekleşti” denilerek otomatik olarak belirlenmez.
Tarafların kusur durumları, ekonomik ve sosyal koşulları, boşanmaya neden olan olayların niteliği ve diğer hukuki kriterler birlikte değerlendirilir.
Şiddet nedeniyle manevi tazminat talep edilebilir mi?
Fiziksel veya psikolojik şiddet, somut olayın özelliklerine göre kişilik hakkına yönelik ciddi bir saldırı oluşturabilir. Bu durumda diğer şartların da bulunması hâlinde manevi tazminat talep edilmesi mümkündür.
Hakaret, tehdit, aşağılayıcı davranışlar ve benzeri olaylar da somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
Tazminat miktarı nasıl belirlenir?
Maddi ve manevi tazminat için herkes açısından geçerli sabit bir rakam bulunmamaktadır.
Mahkeme; kusur durumunu, tarafların ekonomik ve sosyal koşullarını, olayların niteliğini, mevcut ve beklenen menfaatleri ve manevi tazminat bakımından kişilik hakkına yönelik saldırının ağırlığını dikkate alır. Güncel Yargıtay uygulamasında da ekonomik ve sosyal durum, kusur derecesi, paranın alım gücü ve somut olayın özellikleri önem taşımaktadır.
Bu nedenle tazminat talebinin miktarı belirlenirken somut olayın ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi gerekir.
Tazminat talebi ne zaman ileri sürülmelidir?
Boşanmanın ekonomik sonuçlarının sonradan değerlendirilmesi bazı durumlarda mümkün olmakla birlikte, boşanma davası sırasında maddi ve manevi tazminat taleplerinin doğru şekilde ileri sürülmesi önemlidir.
Özellikle boşanma davasındaki taleplerin nasıl formüle edildiği, talep miktarları ve usuli işlemler bakımından dikkatli hareket edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Her boşanmada tazminat alınabilir mi?
Hayır. Maddi tazminat için mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen tarafın kusursuz veya daha az kusurlu olması; manevi tazminat için ise boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakkına saldırı gerçekleşmiş olması ve kanuni şartların bulunması gerekir.
Aldatma hâlinde tazminat alınabilir mi?
Aldatma boşanma davasında kusur değerlendirmesinde önemli bir vakıadır. Ancak tazminat miktarı yalnızca aldatma gerçekleşti denilerek otomatik belirlenmez; tarafların kusur durumları, ekonomik ve sosyal koşulları ile diğer hukuki kriterler birlikte değerlendirilir.
Şiddet nedeniyle manevi tazminat istenebilir mi?
Evet. Fiziksel veya psikolojik şiddet, hakaret, tehdit ve aşağılayıcı davranışlar somut olayın özelliklerine göre kişilik hakkına yönelik ciddi bir saldırı oluşturabilir ve şartların bulunması hâlinde manevi tazminat talep edilebilir.
Tazminat miktarı nasıl belirlenir?
Sabit bir rakam bulunmamaktadır. Mahkeme kusur durumunu, tarafların ekonomik ve sosyal koşullarını, olayların niteliğini, mevcut ve beklenen menfaatleri ve kişilik hakkına yönelik saldırının ağırlığını dikkate alır.
Kusur tazminat açısından önemli midir?
Evet. Türk Medeni Kanunu'nun 174. maddesine göre maddi tazminat talep edebilmek için kusursuz veya daha az kusurlu taraf olmak ve diğer tarafın kusurlu bulunması gerekir.
Tazminat talebi ne zaman ileri sürülmelidir?
Boşanma davası sırasında maddi ve manevi tazminat taleplerinin doğru şekilde formüle edilerek ileri sürülmesi usuli işlemler ve hak kayıplarının önlenmesi bakımından önemlidir.