Trafik Kazasında Araç Değer Kaybı: Hasar, Pert ve Sigorta Ödemesi

Trafik kazasından sonra araç sahibi açısından sorun çoğu zaman tamir masrafının karşılanmasıyla bitmez. Araçta meydana gelen hasarın yanında, onarım sonrasında ikinci el piyasa değerinin düşmesi de ayrı bir ekonomik zarar yaratabilir.

Bunun yanında aracın ağır hasarlı veya tam hasarlı hale gelmesi, sigorta şirketinin onarım bedelini eksik karşılaması ya da değer kaybı talebini reddetmesi de sık karşılaşılan uyuşmazlıklardandır.

Zorunlu trafik sigortasının maddi zararlar teminatı, zarar gören araçta meydana gelen değer kaybını da kapsar. Trafik Genel Şartlarında değer kaybının sigorta eksperi tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde hesaplanacağı düzenlenmiştir.

Trafik kazasında araç hasarı için kim ödeme yapar?

Kazada kusurlu olan aracın zorunlu trafik sigortası, poliçe kapsamında üçüncü kişilerin uğradığı maddi zararların karşılanmasında devreye girer.

Hasarın miktarı, aracın onarım durumu ve kazadaki kusur oranı dikkate alınarak ödeme yapılır.

Burada trafik sigortasının, sigortalı aracın kendi zararını karşılayan bir sigorta olmadığı özellikle belirtilmelidir. Zorunlu trafik sigortası üçüncü kişilere verilen zararlar bakımından sorumluluk sigortası niteliğindedir.

Araç değer kaybı nedir?

Araç kazadan önceki haliyle aynı teknik duruma getirilebilse dahi, kazaya ilişkin hasar kaydı aracın ikinci el piyasasındaki değerini etkileyebilir.

İşte aracın kaza öncesindeki değeri ile onarım sonrasında oluşan piyasa değeri arasındaki ekonomik fark, şartları varsa değer kaybı olarak talep edilebilir.

Trafik Genel Şartları da değer kaybını maddi zararlar teminatı içerisinde düzenlemektedir.

Araç değer kaybını kim öder?

Kusurlu aracın zorunlu trafik sigortası kapsamında, şartları mevcutsa zarar gören araçtaki değer kaybı talep edilebilir.

Ancak ne kadar ödeme yapılacağı yalnızca hasar tutarına bakılarak belirlenmez. Aracın özellikleri ve hasarın niteliği hesaplamada rol oynar.

Araç değer kaybı nasıl hesaplanır?

Değer kaybı teknik bir hesaplama gerektirir.

Aracın yaşı, kilometresi, piyasa değeri, hasar gören parçaları, değişen veya onarılan parçaların niteliği ve geçmiş hasarları gibi unsurlar değerlendirilir.

Trafik Genel Şartları Ek-1’de değer kaybının sigorta eksperi tarafından ayrıca hazırlanacak rapor üzerinden hesaplanacağı ve hesaplamada çeşitli araç ve hasar parametrelerinin dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

Bu nedenle “Aracım 100 bin TL hasar gördü, 100 bin TL değer kaybım vardır” şeklinde bir hesaplama yapılamaz.

Her kazada araç değer kaybı oluşur mu?

Hayır.

Bir aracın kazaya karışmış olması tek başına belirli bir miktarda değer kaybı doğduğu anlamına gelmez.

Hasarın hangi bölümde meydana geldiği, aracın geçmişi, onarımın niteliği ve kazanın araç üzerindeki etkisi değerlendirilmelidir.

Bu sebeple değer kaybı hesabında hasar dosyasının tamamının incelenmesi gerekir.

Aracım daha önce kazalıydı, yine de değer kaybı isteyebilir miyim?

Aracın daha önce kazaya karışmış olması yeni kazadan kaynaklanan zararın otomatik olarak ortadan kalkması anlamına gelmez.

Ancak önceki hasarın niteliği ile yeni kazanın meydana getirdiği hasarın birbirinden ayrılması gerekir.

Özellikle daha önce aynı parça veya bölgede hasar bulunuyorsa bu durum değer kaybı hesabında ayrıca değerlendirilir.

Aracım eski, değer kaybı alabilir miyim?

Araç yaşı ve kilometresi değer kaybı hesabında dikkate alınan unsurlar arasındadır.

Bu nedenle eski araçlarda da her dosya için baştan “değer kaybı yoktur” denilemez. Aracın özellikleri ve hasarın niteliği üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.

Aracımda parça değişti, değer kaybı doğar mı?

Parçanın değiştirilmesi aracın ikinci el değerini etkileyebilecek unsurlardan biridir.

Ancak her parça değişimi aynı sonucu doğurmaz. Değişen parçanın aracın hangi bölümünde bulunduğu, parçanın niteliği ve hasarın geçmişi gibi bilgiler önem taşır.

Aracım boyandı, değer kaybı isteyebilir miyim?

Boya işleminin niteliği, hasarın bulunduğu bölüm ve aracın önceki hasar geçmişi değerlendirilir.

Özellikle aracın dış gövdesinde yapılan işlemlerin ikinci el piyasasına etkisi, değer kaybı hesabında göz önünde bulundurulabilir.

Sigorta şirketi değer kaybı ödemiyor, ne yapabilirim?

Öncelikle ret gerekçesine bakılması gerekir.

Sigorta şirketinin, aracın değer kaybına uğramadığı veya talebin teminat kapsamında bulunmadığı yönündeki değerlendirmesinin doğru olup olmadığı hasar dosyası üzerinden incelenmelidir.

Başvuru sırasında sunulan belgeler, ekspertiz raporu ve aracın geçmiş hasar kayıtları da bu incelemede önem taşır.

Sigorta şirketi değer kaybını eksik ödedi, kalan miktarı isteyebilir miyim?

Sigorta şirketinin yaptığı ödeme ile gerçek zarar arasında fark bulunduğu düşünülüyorsa, hesaplamanın yeniden incelenmesi mümkündür.

Özellikle eksper raporu ile ödeme miktarı arasında fark varsa, hangi yöntemin kullanıldığı ve aracın özelliklerinin hesaba doğru şekilde yansıtılıp yansıtılmadığı araştırılmalıdır.

Sigorta şirketi aracımın tamir masrafını karşılamıyor, ne yapabilirim?

Onarım bedelinin eksik karşılandığı düşünülüyorsa ekspertiz raporu, servis kayıtları, onarım faturaları ve araçta yapılan işlemler incelenmelidir.

Hangi parçaların değiştirildiği, hangilerinin onarıldığı ve işçilik bedelleri uyuşmazlığın çözümünde önem taşıyabilir.

Eksik ödeme bulunması halinde aradaki farkın talep edilmesi gündeme gelebilir.

Aracım pert oldu, ne kadar ödeme alırım?

Tam hasar halinde tazminat hesabı, sıradan bir onarım dosyasından farklıdır.

Aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, hasarlı haldeki değeri ve sigorta şirketinin yaptığı hesaplama birlikte incelenmelidir.

Trafik Genel Şartlarında, onarım masrafının aracın olay tarihindeki değerini aşması ve aracın onarım kabul etmez hale geldiğinin eksper raporuyla belirlenmesi halinde aracın tam hasara uğramış sayılacağı düzenlenmiştir.

Ağır hasarlı araç ile pert araç aynı şey midir?

Hayır.

“Ağır hasarlı” ve “tam hasarlı” kavramlarının aynı hukuki ve teknik anlama geldiği düşünülmemelidir.

Aracın hangi statüde değerlendirileceği, hasarın niteliği ve uygulanacak güncel sigorta düzenlemeleri üzerinden belirlenmelidir.

Bu nedenle sigorta şirketinin dosyada kullandığı ifadelerin ne anlama geldiği ayrıca incelenmelidir.

Aracım pert oldu, değer kaybı da isteyebilir miyim?

Tam hasar ile değer kaybı aynı zarar kalemleri değildir.

Değer kaybı esas olarak onarılan aracın ikinci el piyasa değerindeki azalmaya ilişkindir. Tam hasar halinde ise aracın rayiç değeri üzerinden farklı bir hesaplama gündeme gelir.

Bu sebeple pert dosyalarında ayrıca değer kaybı talebinin bulunup bulunmadığı olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Trafik kazasında araç mahrumiyet bedeli nedir?

Araç kazadan sonra tamir süresince kullanılamıyorsa, araç sahibinin bu nedenle uğradığı zarar ayrıca gündeme gelebilir.

Ancak araç mahrumiyetinden doğan zarar ile zorunlu trafik sigortasının teminat kapsamı birbirinden ayrılmalıdır.

Trafik Genel Şartlarında gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararların zorunlu trafik sigortası kapsamında olmadığı düzenlenmiştir.

Bu nedenle bu tür bir zararın hangi kişiden ve hangi hukuki sebebe dayanılarak talep edileceği ayrıca incelenmelidir.

Araç değer kaybı başvurusu için hangi belgeler gerekir?

Başvuruda genellikle;

• Kaza tespit tutanağı
• Araç ruhsatı
• Hasar ve kaza fotoğrafları
• Değer kaybı talep beyanı
• Ekspertiz raporu
• Onarım belgeleri
• Hasar geçmişine ilişkin kayıtlar
• gibi belgeler önem taşır.

Trafik Genel Şartları Ek-6’da araç hasarı ve değer kaybı talepleri bakımından sunulabilecek belgeler ayrıca belirtilmiştir.

Araç değer kaybı için eksper raporu gerekli mi?

Değer kaybının teknik niteliği nedeniyle eksper incelemesi önemlidir.

Trafik Genel Şartları Ek-1’de değer kaybının sigorta eksperi tarafından düzenlenecek raporla hesaplanacağı belirtilmiştir.

Bu nedenle yalnızca internet üzerindeki hazır hesaplama araçlarından çıkan rakamların gerçek zarar olarak kabul edilmesi doğru değildir.

Kaza yaptım, aracımı kendim yaptırdım. Masrafı isteyebilir miyim?

Aracın onarımına ilişkin faturaların, ödeme belgelerinin ve yapılan işlemleri gösteren kayıtların saklanması gerekir.

Onarımın kazadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı ve talep edilen bedelin gerçek zararla uyumlu olup olmadığı incelenerek sonuç belirlenebilir.

Özellikle yüksek tutarlı onarımlarda servis ve ekspertiz belgelerinin muhafaza edilmesi önem taşır.

Sigorta şirketi ödeme yaptı, dosya kapandı. Daha fazla para isteyebilir miyim?

Bu soru özellikle düşük miktarlı sigorta ödemelerinden sonra gündeme gelir.

Öncelikle yapılan ödemenin hangi zarar kalemlerine ilişkin olduğu ve herhangi bir ibraname veya benzeri belgenin imzalanıp imzalanmadığı incelenmelidir.

Ödemenin gerçek zararı karşılayıp karşılamadığı, yapılan işlemin hukuki niteliği ve varsa imzalanan belgelerin kapsamı birlikte değerlendirilmeden kesin bir sonuca varılamaz.

Araç değer kaybında zamanaşımı ne kadar?

Değer kaybı taleplerinde zamanaşımı bakımından uygulanacak süre, olayın ve talebin hukuki niteliğine göre değerlendirilmelidir.

Kaza tarihinin üzerinden uzun süre geçmesi halinde başvuru yapılmadan önce zamanaşımı konusunun ayrıca incelenmesi gerekir.

Araç hasarı ve değer kaybında hangi deliller önemlidir?

Kaza tutanağı, fotoğraflar, kamera görüntüleri, ekspertiz raporları, servis kayıtları, onarım faturaları ve aracın hasar geçmişi başlıca deliller arasındadır.

Özellikle aracın kazadan önceki durumu ile kaza sonrasındaki durumunu karşılaştırmaya yarayan belgelerin korunması önem taşır.

Sonuç

Trafik kazasında araç zarar gördüğünde yalnızca tamir masrafına bakılması yeterli değildir.

Araçta meydana gelen doğrudan hasar, değer kaybı, tam hasar veya ağır hasar durumu ve şartları varsa araç kullanılamadığı dönemden doğan zararlar birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

Özellikle sigorta şirketinin yaptığı ödeme ile gerçek zarar arasında fark bulunduğu düşünülüyorsa, ödeme hesabının hangi verilere dayanılarak yapıldığı incelenmelidir.

Araç değer kaybında da hasarın miktarı tek başına belirleyici değildir. Aracın yaşı, kilometresi, geçmiş hasarları, hasar gören parçalar ve yapılan onarım işlemleri birlikte değerlendirilir. Trafik Genel Şartları, değer kaybını doğrudan maddi zararlar teminatı içerisinde düzenlemekte ve hesaplama için eksper raporunu esas almaktadır.