Trafik kazaları yalnızca araçlarda maddi hasara yol açmaz. Kazanın yaralanma veya ölümle sonuçlanması halinde kişinin beden bütünlüğünün zarar görmesi, çalışma gücünü kaybetmesi ya da hayatını kaybeden kişinin yakınlarının ekonomik ve manevi zarara uğraması söz konusu olur.
Bu tür kazalarda tazminatın kapsamı, kazanın sonucuna göre belirlenir. Yaralanan kişinin geçici veya sürekli iş göremez hale gelmesi ile bir kişinin hayatını kaybetmesi aynı hukuki sonuçları doğurmaz.
Zorunlu trafik sigortası bakımından sürekli sakatlık ve ölüm halinde destekten yoksun kalma ayrı teminatlar olarak düzenlenmiştir.
Trafik kazasında yaralandım, tazminat isteyebilir miyim?
Kazada yaralanan kişinin, meydana gelen zararın niteliğine göre tazminat talep etmesi mümkündür.
Yaralanmanın kısa süre içerisinde tamamen iyileşmesi ile kalıcı bir sakatlığa yol açması arasında önemli fark vardır. Bir süre çalışamayan kişinin uğradığı ekonomik kayıp ile çalışma gücünde kalıcı azalma meydana gelen kişinin zararı aynı şekilde hesaplanmaz.
Bu nedenle ilk olarak tedavi sürecinin tamamlanması ve yaralanmanın kalıcı bir sonuç doğurup doğurmadığının belirlenmesi gerekir.
Yaralanmalı trafik kazasında hangi tazminatlar talep edilebilir?
Kazanın sonucuna göre geçici iş göremezlikten kaynaklanan zarar, sürekli iş göremezlik nedeniyle ortaya çıkan ekonomik kayıp, şartları varsa bakıcı giderleri ve manevi tazminat gündeme gelebilir.
Zorunlu trafik sigortası bakımından sürekli sakatlık teminatı, kişinin gelecekte ekonomik olarak uğrayacağı maddi zararı karşılamaya yöneliktir. Genel Şartlarda geçici iş göremezlik ve sürekli sakatlığa ilişkin hesaplama ayrıca düzenlenmiştir.
Bunların dışında, kazanın özelliklerine göre sigorta teminatı dışında kalan zararlar bakımından kazaya neden olan kişiler yönünden ayrıca sorumluluk söz konusu olabilir.
Trafik kazasında geçici iş göremezlik tazminatı nedir?
Kaza nedeniyle belirli bir süre çalışamayan kişinin bu dönemde uğradığı gelir kaybı, olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
Burada yalnızca raporlu geçirilen gün sayısına bakılmaz. Kişinin yaptığı iş, kazadan önceki geliri ve çalışamama süresinin ekonomik sonuçları dikkate alınır.
Geçici iş göremezlik ile sürekli iş göremezlik birbirinden farklı kavramlardır. Bu ayrımın tazminat hesabında doğru yapılması gerekir.
Trafik kazasında kalıcı sakatlık oluştuysa ne olur?
Kaza sonucunda kalıcı bir bedensel zarar meydana gelmişse, kişinin çalışma gücündeki kaybın gelecekteki ekonomik sonuçları hesaplanabilir.
Sakatlık oranı bu hesabın önemli unsurlarından biridir; ancak tek başına tazminat miktarını belirlemez. Kazazedenin yaşı, geliri, mesleği ve kusur durumu da hesaplamada dikkate alınır.
Trafik Genel Şartlarında sürekli sakatlık nedeniyle ileride meydana gelecek ekonomik zararın hesaplanmasına ilişkin özel bir düzenleme bulunmaktadır.
Trafik kazasında sakatlık oranı nasıl belirlenir?
Sürekli sakatlık iddiasında, tedavinin tamamlanmasından sonra yetkili sağlık kuruluşlarınca düzenlenen raporlar önem taşır.
Trafik Genel Şartlarında sakatlık oranının ve geçici iş göremezlik süresinin belirlenmesinde kurul raporunun dikkate alınacağı düzenlenmiştir.
Bu nedenle kaza tarihinden hemen sonra alınan ilk rapor ile tedavi süreci tamamlandıktan sonra düzenlenen raporun aynı hukuki işlevi gördüğü düşünülmemelidir.
Trafik kazasında manevi tazminat alınabilir mi?
Yaralanmanın kişinin beden bütünlüğünü ihlal etmesi halinde manevi tazminat talebi gündeme gelebilir.
Manevi tazminatın belirlenmesinde yaralanmanın ağırlığı, tedavi süreci, kalıcı hasarın bulunup bulunmadığı ve olayın kişi üzerindeki etkisi değerlendirilir.
Maddi tazminattan farklı olarak manevi tazminatın amacı, kişinin ekonomik zararını hesaplayarak karşılamak değil, yaşanan elem ve ızdırabın hukuken telafi edilmesidir.
Ayrıca zorunlu trafik sigortasının teminat kapsamı ile kazaya neden olan kişiye karşı ileri sürülebilecek manevi tazminat talebinin birbirinden ayrılması gerekir.
Trafik kazasında tedavi masraflarını kim karşılar?
Trafik kazasında yaralanan üçüncü kişilerin tedavi giderleri bakımından SGK’nın sorumluluğu bulunmaktadır. Bu kapsamda tıbbi malzeme ve ilaç giderleri de SGK tarafından karşılanabilmektedir.
Dolayısıyla tedavi giderleri ile sürekli sakatlık nedeniyle talep edilen tazminat aynı zarar kalemi değildir.
Trafik kazasında bakıcı gideri istenebilir mi?
Yaralanma nedeniyle kişinin kendi ihtiyaçlarını karşılayamayacak hale gelmesi ve bakım desteğine ihtiyaç duyması halinde bakıcı gideri gündeme gelebilir.
Özellikle ağır bedensel yaralanmalarda bu konunun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Trafik Genel Şartlarında, tedavi sürecinin tamamlanmasından sonra ortaya çıkan ve tıbben gerekli olan sürekli bakıcı giderleri bakımından da düzenleme bulunmaktadır.
Trafik kazasında ne kadar tazminat alınır?
Trafik kazası tazminatında herkes için geçerli tek bir miktardan söz edilemez.
Yaralanmalı kazalarda özellikle;
- Kazazedenin yaşı
- Geliri
- Mesleği
- Çalışma gücü kaybı
- Geçici iş göremezlik süresi
- Kusur oranı
- Bakım ihtiyacı
- gibi unsurlar hesaba katılır.
Bu nedenle yalnızca “yüzde 20 raporum var” bilgisiyle tazminat miktarının belirlenmesi mümkün değildir.
Trafik kazasında kusur oranı tazminatı etkiler mi?
Kusur, tazminatın belirlenmesinde temel unsurlardan biridir.
Kazanın meydana gelmesinde zarar gören kişinin de kusurunun bulunması halinde bu durum tazminat bakımından sonuç doğurabilir.
Bu nedenle kaza tespit tutanağındaki değerlendirme, olay yeri görüntüleri, kamera kayıtları, tanık anlatımları ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi birlikte değerlendirilmelidir.
Kaza tespit tutanağında kusurlu çıktım, yine de tazminat isteyebilir miyim?
Tutanakta yer alan kusur değerlendirmesi önemli olmakla birlikte, özellikle ciddi yaralanma veya ölüm bulunan kazalarda olayın bütün delilleriyle birlikte ele alınması gerekir.
Kazanın oluş şekli konusunda farklı deliller bulunuyorsa kusur durumunun yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebilir.
Bu nedenle yalnızca tutanakta yazan kusur oranına bakarak tazminat hakkının bulunmadığı sonucuna varmak doğru olmayabilir.
Ölümlü trafik kazasında hangi tazminatlar talep edilebilir?
Ölümlü trafik kazalarında, hayatını kaybeden kişinin yakınlarının uğradığı zararlar bakımından destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat gündeme gelebilir.
Destekten yoksun kalma tazminatının amacı, ölen kişinin sağlığında sağladığı ekonomik desteğin ölüm nedeniyle ortadan kalkmasından doğan zararın giderilmesidir.
Zorunlu trafik sigortasında ölüm nedeniyle destekten yoksun kalanların uğradığı zarar ayrıca teminat altına alınmıştır.
Destekten yoksun kalma tazminatı nedir?
Destekten yoksun kalma tazminatı, ölen kişinin maddi desteğinden yararlanan kişilerin ölüm nedeniyle uğradıkları ekonomik kaybın karşılanmasına yöneliktir.
Burada yalnızca mirasçılık sıfatı belirleyici değildir. Ölen kişinin fiilen kimlere destek olduğu ve ölüm nedeniyle bu kişilerin hangi ekonomik kayba uğradığı araştırılır.
Bu sebeple destekten yoksun kalma tazminatı ile miras payı birbirinden farklı hukuki kavramlardır.
Ölümlü trafik kazasında eş ve çocuklar tazminat alabilir mi?
Eş ve çocuklar bakımından destekten yoksun kalma tazminatı gündeme gelebilir. Ancak her hak sahibinin durumu ayrı değerlendirilir.
Ölen kişinin geliri, yaşı, aile içindeki ekonomik katkısı ve destekten yararlanan kişilerin durumu hesaplamaya etki eder.
Trafik Genel Şartlarında destekten yoksun kalma tazminatının, ölen kişi ile destekten yoksun kalanların bireysel özellikleri dikkate alınarak hesaplanacağı düzenlenmiştir.
Ölümlü trafik kazasında anne ve baba tazminat isteyebilir mi?
Anne ve babanın tazminat hakkı da olayın koşullarına göre değerlendirilir.
Burada yalnızca akrabalık ilişkisi yeterli olmayıp, ölen kişinin anne veya babasına sağladığı desteğin bulunup bulunmadığı önem taşır.
Dolayısıyla eş, çocuk, anne ve baba bakımından aynı hesaplamanın yapılması söz konusu değildir.
Ölümlü trafik kazasında manevi tazminat alınabilir mi?
Ölüm nedeniyle kişinin yakınlarının uğradığı manevi zarar bakımından tazminat talebi gündeme gelebilir.
Bu talep, destekten yoksun kalma tazminatından farklıdır. Birisi ekonomik desteğin kaybına, diğeri ise ölümün yarattığı manevi zarara ilişkindir.
Kimin manevi tazminat talep edebileceği ve miktarın belirlenmesi olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
Ölümlü trafik kazasında tazminat nasıl hesaplanır?
Hesaplamada ölen kişinin yaşı, geliri, çalışma durumu, destek olduğu kişiler ve destek ilişkisinin devam süresi gibi unsurlar dikkate alınır.
Trafik Genel Şartlarında destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin ayrıca bir hesaplama yöntemi öngörülmüştür.
Ancak somut dosyada uygulanacak hesaplamanın, kazanın ve hak sahiplerinin özellikleri dikkate alınarak yapılması gerekir.
Sigorta şirketi yaralanmalı kazada ödeme yapmıyor, ne yapılabilir?
Sigorta şirketine yapılan başvurunun ardından ödeme yapılmaması veya teklif edilen miktarın zararı karşılamadığının düşünülmesi halinde, dosyanın kapsamlı biçimde incelenmesi gerekir.
Özellikle sürekli sakatlık bulunan kazalarda sağlık raporlarının, kusur durumunun, gelir bilgilerinin ve hesaplamanın birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Yapılan ödeme veya teklif, gerçek zararın tamamını karşılamıyorsa kalan miktarın talep edilip edilemeyeceği ayrıca incelenmelidir.
Trafik kazasında tazminat için hangi belgeler gerekir?
Yaralanmalı kazalarda sağlık kurulu raporu, epikriz, adli muayene raporları, tedavi belgeleri, gelir bilgileri ve kaza tutanakları başta olmak üzere çeşitli belgeler önem taşır.
Ölümlü kazalarda ise ölüm belgesi, mirasçılık belgesi, ölen kişinin gelir ve çalışma durumuna ilişkin belgeler ve destek ilişkisini gösteren bilgiler öne çıkar.
Trafik Genel Şartlarında bedeni zarar başvuruları bakımından sağlık raporları ve diğer belgeler ayrıca düzenlenmiştir.
Trafik kazası tazminatında zamanaşımı ne kadar?
Trafik kazasından doğan tazminatlarda zamanaşımı, talebin niteliğine ve kazanın koşullarına göre belirlenir.
Özellikle yaralanma ve ölüm bulunan olaylarda fiilin aynı zamanda suç oluşturup oluşturmadığı da zamanaşımı bakımından önem taşıyabilir.
Bu nedenle kaza tarihinin üzerinden belirli bir süre geçmiş olması halinde dosyanın ayrıca incelenmesi gerekir.
Sonuç
Yaralanmalı ve ölümlü trafik kazalarında tazminat hesabı, yalnızca kazanın meydana gelmiş olmasına bağlı değildir. Yaralanmanın niteliği, çalışma gücü kaybı, gelir durumu, kusur ve kazanın kişinin yaşamına etkileri birlikte değerlendirilir.
Ölüm halinde ise ölen kişinin sağlığında destek verdiği kişilerin uğradığı ekonomik kayıp ile yakınlarının manevi zararları ayrı başlıklar altında ele alınır.
Dolayısıyla trafik kazasından sonra yalnızca sigorta şirketinin sunduğu ödeme miktarına bakmak yeterli değildir. Kazanın bütün sonuçlarının ve doğan zararların ayrı ayrı belirlenmesi gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Yaralanmalı trafik kazasında sağlık raporu ne zaman alınmalıdır?
Yaralanmanın vücutta kalıcı bir sakatlık (maluliyet) bırakıp bırakmadığının tespiti için tıbbi iyileşme sürecinin (genellikle kaza tarihinden itibaren 6 ila 12 ay) tamamlanması ve yetkili üniversite/devlet hastanesinden Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu alınması gerekir.
Trafik kazasında manevi tazminatı sigorta şirketi öder mi?
Standart zorunlu trafik sigortası poliçeleri manevi tazminat taleplerini kapsamaz (ihtiyari mali mesuliyet poliçesinde özel teminat yoksa). Manevi tazminat kusurlu araç sürücüsü ve araç malikinden talep edilir.
Ölümlü kazada destekten yoksun kalma tazminatını kimler talep edebilir?
Ölen kişinin sağlığında düzenli ve fiili maddi destek sağladığı eşi, çocukları, anne ve babası; ayrıca somut olarak destek gördüğünü ispatlayabilen diğer yakınları talep edebilir.
Yaralanmalı veya ölümlü trafik kazalarında zamanaşımı süresi ne kadardır?
Karayolları Trafik Kanunu m. 109/2 uyarınca, kaza aynı zamanda Türk Ceza Kanunu bakımından suç teşkil ediyorsa ceza zamanaşımı süreleri uygulanır. Taksirle yaralamada en az 8 yıl, taksirle ölüme neden olmada ise 15 yıllık uzamış ceza zamanaşımı geçerlidir.